لوازم خانگی

خرابی خازن در یخچال، لباسشویی و کولرگازی معمولاً به‌علت نوسان برق، گرمای زیاد و فرسودگی رخ می‌دهد و باعث استارت نخوردن موتور، وزوز، کاهش قدرت و قطع‌و‌وصل می‌شود. تست خازن بهترین حالت با مولتی‌متر (µF یا اهم) و مقایسه عدد با مقدار درج‌شده روی بدنه انجام می‌شود؛ بدون مولتی‌متر هم فقط می‌توان علائم ظاهری مثل بادکردگی یا نشتی را بررسی کرد.

سنسورهای یخچال‌فریزر در مدل‌های مختلف معمولاً شامل سنسور دمای NTC (محفظه یخچال و فریزر)، سنسور دیفراست/اواپراتور و در برخی دستگاه‌ها سنسور محیط یا سنسور دمپر هستند و وظیفه دارند دمای واقعی را به برد ارسال کنند تا فرمان‌های دقیق برای کمپرسور، فن‌ها و سیستم دیفراست صادر شود. اندازه‌گیری اهم سنسور یخچال اهمیت زیادی دارد چون تغییر مقاومت سنسور نسبت به دما، معیار اصلی تشخیص سالم بودن یا خرابی آن است و اگر مقدار اهم از محدوده استاندارد خارج شود می‌تواند باعث مشکلاتی مثل سرد نکردن، یخ‌زدگی بیش از حد، کارکرد یکسره موتور یا ارور سنسور شود. برای تست اهم سنسور یخچال فریزر معمولاً سنسور از مدار جدا شده و با مولتی‌متر روی حالت اهم، در دمای محیط و در صورت نیاز با سرد/گرم کردن کنترل می‌شود؛ سپس عدد به‌دست‌آمده با جدول اهم سنسور برندهای مختلف (مثلاً سنسورهای 5K، 10K، 15K یا مقادیر اختصاصی هر برند) مقایسه می‌گردد تا مشخص شود سنسور سالم است یا نیاز به تعویض دارد.

سیم‌کشی یخچال از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود که شامل جعبه تقسیم برق یخچال، مسیرهای تغذیه، ترموستات/سنسور دما، رله استارت و اورلود و در نهایت موتور یا کمپرسور است. برای عیب‌یابی یا تعمیر، ابتدا باید علت‌های رایج خرابی مثل اتصال کوتاه، پوسیدگی سیم‌ها، سوختگی فیش‌ها، نفوذ رطوبت یا خطای قطعات کنترلی بررسی شود و سپس با رعایت ایمنی، نحوه باز کردن سیم‌کشی یخچال و دنبال کردن نقشه سیم‌کشی انجام گردد. بسته به مدل دستگاه، نقشه سیم‌کشی یخچال قدیمی با یخچال فریزر بدون برفک (نوفراست) یا یخچال ویترینی تفاوت دارد، اما در همه آن‌ها اصول اتصال مشابه است: شناخت ترمینال‌های کمپرسور تک‌فاز و اتصال سیم‌ها به موتور یخچال، تعیین مسیر سیم ترموستات (اینکه به کجا وصل می‌شود)، آشنایی با رنگ سیم‌های ترموستات و نحوه اتصال ترموستات سه فیش، و در پایان اجرای صحیح نقشه سیم‌کشی رله و اورلود برای حفاظت و راه‌اندازی کمپرسور.

گرم شدن یا سرد نکردن طبقه بالای یخچال (به‌ویژه در یخچال‌های قدیمی) می‌تواند به دلایلی مثل خرابی یا کثیفی کندانسور (رادیات پشت یخچال)، کارکرد بیش از حد کمپرسور، وجود لوله‌های داغ‌کن تعبیه‌شده در بدنه، یا کمبود گاز مبرد رخ دهد؛ از طرفی پر کردن بیش از حد طبقه بالا و به‌هم خوردن گردش هوا درون محفظه هم باعث می‌شود سرما به‌درستی در بالا پخش نشود. در یخچال فریزرهای جدید نیز اگر مسیر هوا یا دریچه‌ها درست کار نکنند، ممکن است قسمت بالا خنک نشود و حتی در فصل سرد، به‌دلیل تنظیم دما یا شرایط محیطی، مشکل بیشتر به چشم بیاید؛ همچنین اگر طبقه بالای فریزر یخ نمی‌زند می‌تواند نشانه اختلال در سرمایش، گردش هوا یا کمبود مبرد باشد و معمولاً با بررسی تمیزی کندانسور، تنظیم دما، چیدمان صحیح مواد غذایی و در صورت نیاز عیب‌یابی تخصصی سیستم سرمایش برطرف می‌شود.

وقتی یخچال گرم است اما فریزر سرد می‌ماند، معمولاً مشکل از بخش انتقال سرما به کابین یخچال است؛ این حالت می‌تواند به تنظیمات نادرست درجه دما، خرابی لاستیک دور درب و ورود هوای گرم، خرابی فن اواپراتور، یا گیر کردن/خرابی دریچه دمپر مربوط باشد. همچنین مواردی مثل نشتی گاز، کثیفی کندانسور و کاهش راندمان، خرابی کمپرسور یا ایراد در قطعات دیفراست هم می‌توانند باعث کاهش سرمای یخچال شوند. اگر یخچال گرمه و فریزر سرد، اول دما و سلامت درب را بررسی کنید، کندانسور را تمیز کنید و به صدای فن و جریان هوا دقت کنید؛ اگر مشکل ادامه داشت، برای بررسی گاز، کمپرسور و دیفراست بهتر است از تکنسین کمک بگیرید.

فیلتر درایر یخچال معمولاً روی خط مایع و قبل از لوله مویی قرار می‌گیرد و در مدل‌های مختلف تولید می‌شود. خرابی آن بیشتر به‌دلیل رطوبت و آلودگی مدار یا گرفتگی رخ می‌دهد و می‌تواند باعث داغ شدن غیرعادی، افت سرمایش و یخ‌زدگی موضعی شود. زمان تعویض معمولاً هنگام باز شدن مدار یا کاهش عملکرد است و مراحل کلی کار شامل تخلیه ایمن، تعویض فیلتر/لوله مویی، جوشکاری صحیح، وکیوم و شارژ دقیق گاز می‌باشد.

لرزش یخچال فریزر معمولاً به دلایل مختلفی از جمله لق بودن یا تراز نبودن یخچال، برخورد لوله‌های سیم‌پیچ کندانسور، لرزش قفسه‌ها و ساییده شدن فن به قطعات داخلی ایجاد می‌شود. در برخی موارد، این مشکل به فرسودگی دمپر برقی، خرابی فیوزهای حرارتی، اختلال در عملکرد المنت و تایمر یخ‌زدایی یا خرابی برد الکترونیکی مربوط است که باعث عملکرد ناهماهنگ قطعات می‌شود. همچنین ایراد در کمپرسور، وجود مشکل در گردش مایع خنک‌کننده (گاز مبرد) و حتی لرزش موتور یخچال هنگام خاموش شدن می‌تواند منجر به ایجاد صدا و لرزش غیرعادی شود. شناسایی به‌موقع علت لرزش و رفع اصولی آن، از افزایش استهلاک قطعات، مصرف برق بالا و خرابی‌های پرهزینه در یخچال فریزر جلوگیری می‌کند.

یخ زدن کشوهای فریزر معمولاً به دلایلی مانند انسداد لوله تخلیه آب، اختلال در تنظیم دمای فریزر، خرابی سینی تخلیه، یخ زدن یا نشتی مسیر تأمین آب یخساز، بسته نشدن کامل درب فریزر و نقص در سیستم یخ‌زدایی (دیفراست) رخ می‌دهد. این مشکلات باعث تجمع آب یا رطوبت در بخش‌های پایینی فریزر شده و در نهایت منجر به یخ زدن کشوی آخر و کف فریزر می‌شوند. برای جلوگیری از این مسئله، لازم است دمای فریزر به‌درستی تنظیم شود، مسیر تخلیه آب به‌صورت دوره‌ای بررسی و تمیز گردد، لاستیک دور درب سالم باشد، سیستم دیفراست به‌درستی کار کند و از ورود رطوبت و غذای گرم به داخل فریزر جلوگیری شود تا عملکرد دستگاه در حالت استاندارد باقی بماند.

یخ زدن مخزن آبسردکن یخچال معمولاً به دلیل تنظیم نبودن دما، اختلال در سنسور دما یا ایراد در گردش هوای داخل یخچال رخ می‌دهد و برای آموزش رفع یخ زدگی مخزن آبسردکن بهتر است ابتدا با قطع برق یخچال از ایمنی کار مطمئن شوید، سپس با شناسایی محل یخ‌زدگی اطراف مخزن و مسیر آب، اقدام به ذوب یخ به روش اصولی کنید. بعد از رفع یخ، حتماً بررسی و تنظیم دما را انجام دهید تا دمای بخش یخچال بیش از حد پایین نباشد، در ادامه بررسی سنسور دما برای اطمینان از عملکرد صحیح و همچنین بررسی دریچه‌ها و فن اواپراتور برای جلوگیری از ورود هوای بیش از حد سرد به ناحیه مخزن ضروری است؛ چون هرگونه اختلال در دریچه‌ها یا فن می‌تواند باعث سرمایش غیرعادی و تکرار یخ‌زدگی شود.

آموزش جوشکاری لوله یخچال برای لوله‌های مسی، آلومینیومی، جایخی، تریزون و موتور شامل انتخاب ابزار مناسب، تمیزکاری و آماده‌سازی لوله، اجرای جوش با فیلر سازگار و کنترل دقیق حرارت است تا از نشتی گاز مبرد و افت راندمان جلوگیری شود؛ در پایان هم با تست نشتی و کنترل کیفیت از سلامت اتصال و عملکرد صحیح مدار تبرید اطمینان حاصل می‌شود.