دوره آموزش سیسکو Cisco

آموزش سیسکو از مقدماتی تا مهندسی شبکه Enterprise

دوره آموزش سیسکو Cisco یک مسیر عملی برای یادگیری شبکه از سطح پایه تا طراحی، پیاده‌سازی و عیب‌یابی شبکه‌های سازمانی است. آموزش از مفاهیمی مانند IP Address، Subnetting، Switching، Routing و Cisco IOS شروع می‌شود و در مراحل بعد به فناوری‌های حرفه‌ای مانند VLAN، STP، EtherChannel، OSPF، BGP، ACL، VPN، Wireless، SD-WAN، Network Automation و Cisco ACI می‌رسد.

هدف کلاس فقط حفظ کردن Commandهای تجهیزات Cisco نیست. هنرجو باید یاد بگیرد وقتی یک Client به Server دسترسی ندارد، یک VLAN از شبکه خارج شده، OSPF Neighbor تشکیل نمی‌شود یا ارتباط بین دو شعبه قطع شده است، چگونه با یک روش منطقی و مرحله‌ای علت مشکل را پیدا کند.

مسیر آموزشی می‌تواند از سطح مناسب برای CCNA آغاز شود و براساس هدف شغلی هنرجو به شاخه‌هایی مانند CCNP Enterprise، CCIE Enterprise Infrastructure، Cybersecurity، Service Provider، SD-WAN، Data Center و Network Automation ادامه پیدا کند.

برای یادگیری اصولی، بهتر است مباحث Cisco به‌ترتیب طی شوند. شروع مستقیم از BGP، MPLS یا SD-WAN بدون درک صحیح IP Addressing، Switching و Routing باعث می‌شود بسیاری از مفاهیم فقط حفظ شوند و در سناریوی واقعی قابل استفاده نباشند.

مسیر یادگیری سیسکو از صفر تا بازار کار شبکه

1. مبانی شبکه، Ethernet و مدل‌های OSI و TCP/IP
2. IPv4، IPv6، Subnetting و VLSM
3. کار با Cisco IOS و محیط CLI
4. Switching و MAC Address Table
5. VLAN، Access Port و Trunk
6. STP، RSTP و جلوگیری از Loop
7. EtherChannel و LACP
8. Inter-VLAN Routing
9. Static Route و Default Route
10. OSPF و Dynamic Routing
11. DHCP، DNS، NTP، NAT و IP Services
12. ACL و امنیت تجهیزات Cisco
13. Wireless Networking
14. Monitoring و Troubleshooting
15. BGP و Routing پیشرفته
16. VPN و ارتباط امن شعب
17. QoS برای Voice و Video
18. Cisco Catalyst SD-WAN
19. Network Automation، API و Programmability
20. Data Center Networking و Cisco ACI

آموزش مبانی شبکه برای شروع اصولی Cisco

قبل از وارد شدن به تنظیمات Router و Switch باید بدانید اطلاعات چگونه در شبکه جابه‌جا می‌شوند. در این بخش مفاهیم LAN، WAN، Ethernet، MAC Address، ARP، IP Address، Default Gateway، TCP، UDP و مدل OSI به‌صورت کاربردی آموزش داده می‌شوند.

برای مثال، وقتی دو سیستم در یک VLAN قرار دارند، Switch با استفاده از MAC Address Table فریم را Forward می‌کند. اگر مقصد در یک Subnet دیگر باشد، Packet باید به Default Gateway ارسال شود تا یک تجهیز Layer 3 مسیر مناسب را انتخاب کند.

برای درک بهتر نقش تجهیزات، مطالعه مطلب تفاوت سوئیچ و روتر نیز کمک می‌کند تفاوت عملکرد Layer 2 و Layer 3 را بهتر در سناریوهای واقعی شبکه تشخیص دهید.

شناخت مدل OSI برای عیب‌یابی شبکه Cisco

آموزش IPv4 و Subnetting برای طراحی شبکه Cisco

Subnetting یکی از مهارت‌های کلیدی دوره‌های شبکه و Cisco است. تقریباً در طراحی VLAN، Routing، ACL، OSPF، DHCP و IP Address Plan به درک صحیح Subnet نیاز دارید.

محاسبه Subnet و VLSM برای شبکه واقعی شرکت

در کلاس، Subnetting فقط با چند سؤال تئوری تمرین نمی‌شود. هنرجو باید بتواند براساس تعداد کاربران هر بخش، Prefix مناسب را انتخاب و یک IP Plan قابل توسعه طراحی کند.

• IPv4 Address
• Subnet Mask
• CIDR Prefix
• Network Address
• Broadcast Address
• Usable Host Range
• Private و Public IP Address
• VLSM
• Summarization Concepts
• طراحی IP Address Plan

تمرین طراحی IP برای واحدهای یک شرکت

فرض کنید یک سازمان دارای بخش مدیریت، مالی، فروش، منابع انسانی، تلفن‌های IP، دوربین‌های تحت شبکه و کاربران Guest است. هنرجو باید بتواند برای هر بخش یک Subnet مناسب انتخاب کند، Gateway تعیین کند و فضای کافی برای توسعه آینده در نظر بگیرد.

آموزش IPv6 روی روتر و سوئیچ‌های لایه سه Cisco

شبکه‌های جدید تنها به IPv4 محدود نیستند. IPv6 بخش مهمی از آموزش Cisco است و هنرجو باید علاوه بر ساختار Address، روش Routing و Neighbor Discovery در IPv6 را نیز بشناسد.

پیکربندی IPv6 و Dual Stack در شبکه Enterprise

• ساختار 128 بیتی IPv6
• روش Shortening آدرس IPv6
• Global Unicast Address
• Link-Local Address
• Multicast Address
• Prefix Length
• SLAAC
• Neighbor Discovery Protocol
• IPv6 Default Gateway
• IPv6 Static Route
• Dual Stack Networking
• OSPFv3 در سناریوهای پیشرفته

آموزش Cisco IOS و کار با CLI روتر و سوئیچ

برای مدیریت حرفه‌ای تجهیزات Cisco باید محیط Command Line Interface یا CLI را به‌درستی بشناسید. هنرجو ابتدا Modeهای مختلف IOS را یاد می‌گیرد و سپس تنظیمات پایه، Management و دستورات بررسی وضعیت دستگاه را تمرین می‌کند.

تنظیمات اولیه Router و Switch سیسکو

• User EXEC Mode
• Privileged EXEC Mode
• Global Configuration Mode
• Interface Configuration Mode
• تنظیم Hostname
• Enable Secret
• Local Username
• فعال‌سازی SSH
• تنظیم Management IP
• تنظیم IP روی Interface
• ذخیره Running Configuration
• Backup و Restore تنظیمات
• بررسی Startup Configuration

دستورات مهم Cisco برای بررسی و Troubleshooting

آموزش Switching و MAC Address Table در سوئیچ Cisco

در بخش Switching هنرجو یاد می‌گیرد یک Switch چگونه Source MAC را روی Port یاد می‌گیرد، MAC Address Table را ایجاد می‌کند و براساس Destination MAC درباره Forwarding تصمیم می‌گیرد.

تحلیل Frame Forwarding در شبکه LAN

• MAC Learning
• Frame Forwarding
• Unknown Unicast Flooding
• Broadcast Traffic
• MAC Address Table
• MAC Aging
• Collision Domain
• Broadcast Domain
• Full Duplex Communication
• Interface Error Counters

آموزش VLAN برای تفکیک کاربران شبکه سازمانی

VLAN یکی از مهم‌ترین مباحث آموزش سوئیچ Cisco است. با VLAN می‌توان یک شبکه فیزیکی را به چند Broadcast Domain منطقی تقسیم کرد و کاربران را براساس واحد سازمانی، نوع تجهیز یا Policy امنیتی از یکدیگر جدا کرد.

ساخت VLAN و Access Port روی Cisco Switch

در یک شرکت نمونه می‌توان ساختار VLAN را به شکل زیر طراحی کرد:

• VLAN 10 برای Management
• VLAN 20 برای حسابداری
• VLAN 30 برای فروش
• VLAN 40 برای بخش فنی
• VLAN 50 برای IP Phoneها
• VLAN 60 برای کاربران Guest
• VLAN 70 برای Camera و IoT
• VLAN 80 برای Serverها

آموزش Trunk و استاندارد 802.1Q

برای عبور چند VLAN از یک لینک بین Switchها یا بین Switch و Router از Trunk و IEEE 802.1Q استفاده می‌شود.

• Access Port
• Trunk Port
• 802.1Q Tagging
• Native VLAN
• Allowed VLAN List
• Trunk Negotiation Concepts
• VLAN Mismatch
• عیب‌یابی Trunk

سناریوی عیب‌یابی VLAN بین دو سوئیچ

فرض کنید دو کامپیوتر در VLAN 20 هستند اما روی دو Switch متفاوت قرار دارند و Ping یکدیگر را ندارند. در این حالت Access VLAN هر Port، وضعیت Trunk، Allowed VLAN و Native VLAN باید مرحله‌به‌مرحله بررسی شوند.

آموزش Inter-VLAN Routing برای ارتباط VLANهای مختلف

دو VLAN مختلف به‌طور مستقیم در Layer 2 با یکدیگر ارتباط ندارند. برای برقراری ارتباط کنترل‌شده بین Subnetها باید از Inter-VLAN Routing استفاده شود.

پیاده‌سازی Router-on-a-Stick و SVI

• Router-on-a-Stick
• Subinterface
• Encapsulation Dot1Q
• Default Gateway هر VLAN
• Switch Virtual Interface یا SVI
• Layer 3 Switch
• فعال‌سازی IP Routing
• Routing بین VLANها

آموزش STP برای جلوگیری از Loop در شبکه Cisco

Redundancy برای پایداری شبکه ضروری است، اما ایجاد چند مسیر Layer 2 بدون کنترل می‌تواند باعث Loop، MAC Table Instability و Broadcast Storm شود. Spanning Tree Protocol برای ایجاد یک توپولوژی بدون Loop استفاده می‌شود.

شناخت Root Bridge و Port Role در STP

• Bridge ID
• Root Bridge
• Root Port
• Designated Port
• Alternate Port
• Path Cost
• Rapid Spanning Tree
• PortFast
• BPDU Guard
• Root Guard
• انتخاب Root Primary و Secondary

آموزش EtherChannel و LACP برای تجمیع لینک‌ها

با EtherChannel چند Interface فیزیکی به یک Port Channel منطقی تبدیل می‌شوند. این روش علاوه بر افزایش ظرفیت قابل استفاده، Redundancy بین Switchها را نیز بهبود می‌دهد.

پیکربندی Port Channel و LACP در Cisco

• Link Aggregation
• Port Channel
• LACP
• Active و Passive Mode
• Interface Compatibility
• Trunk روی Port Channel
• Load Distribution Concepts
• Configuration Mismatch
• عیب‌یابی EtherChannel

آموزش Routing و تحلیل Routing Table در Cisco

Router براساس Routing Table تصمیم می‌گیرد Packet از کدام Interface یا Next-Hop به سمت مقصد ارسال شود. در کلاس ابتدا Connected Route و Static Routing بررسی می‌شوند و سپس هنرجو وارد Dynamic Routing می‌شود.

انتخاب بهترین Route برای ارسال Packet

• Connected Route
• Local Route
• Static Route
• Default Route
• Dynamic Route
• Longest Prefix Match
• Administrative Distance
• Metric
• Next-Hop Resolution
• Recursive Lookup Concepts

آموزش Static Route و Default Route روی روتر Cisco

در شبکه‌های کوچک، مسیرهای Backup و برخی سناریوهای Edge، استفاده از Static Route همچنان کاربرد زیادی دارد.

پیکربندی Static Routing برای شبکه‌های چند Router

• Static Route با Next-Hop
• Static Route با Exit Interface
• Fully Specified Static Route
• Default Route
• Floating Static Route
• IPv4 Static Routing
• IPv6 Static Routing
• تست با Ping
• تحلیل مسیر با Traceroute

آموزش OSPF برای Dynamic Routing در شبکه Enterprise

OSPF یکی از مهم‌ترین پروتکل‌های Interior Gateway Protocol در شبکه‌های Enterprise است. در آموزش CCNA تمرکز روی مفاهیم پایه و Single-Area است و در مسیرهای پیشرفته‌تر، طراحی Multi-Area و جزئیات بیشتر OSPF بررسی می‌شود.

پیکربندی OSPF و عیب‌یابی Neighbor Adjacency

• Router ID
• OSPF Neighbor
• Area
• Area 0
• Hello Protocol
• DR و BDR
• OSPF Cost
• Passive Interface
• Network Type
• LSA Concepts
• OSPF Database
• عیب‌یابی Neighbor State

سناریوی اتصال دفتر مرکزی و شعب با OSPF

در یک Lab عملی چند Router برای دفتر مرکزی و شعب طراحی می‌شوند. ابتدا Routeها با Static Routing ساخته شده و سپس OSPF جایگزین آن می‌شود تا هنرجو تفاوت مدیریت شبکه Static و Dynamic را مشاهده کند.

آموزش BGP برای شبکه‌های بزرگ Enterprise و ISP

Border Gateway Protocol یا BGP پروتکل اصلی تبادل Route میان Autonomous Systemها است و در شبکه‌های ISP، Multihoming، دیتاسنترها و برخی شبکه‌های Enterprise بزرگ استفاده می‌شود.

BGP باید پس از تسلط مناسب بر IP Routing، Routing Table و پروتکل‌های Interior آموزش داده شود.

مفاهیم BGP برای مهندس شبکه حرفه‌ای

• Autonomous System Number
• eBGP و iBGP
• BGP Neighbor
• Path Attributes
• AS Path
• Local Preference
• MED
• Next-Hop
• Route Advertisement
• Route Filtering
• Prefix List Concepts
• Policy-Based Route Selection

آموزش DHCP و NAT روی تجهیزات Cisco

متخصص شبکه علاوه بر Routing و Switching باید سرویس‌های پایه IP را نیز بشناسد. DHCP و NAT در بسیاری از شبکه‌های کوچک و متوسط و همچنین در سناریوهای آزمایشگاهی Cisco کاربرد دارند.

راه‌اندازی DHCP و DHCP Relay

• DHCP Pool
• Excluded Address
• Default Router
• DNS Server Option
• Lease Concepts
• DHCP Relay
• IP Helper Address
• عیب‌یابی دریافت نکردن IP

پیکربندی NAT و PAT برای دسترسی کاربران به اینترنت

• Static NAT
• Dynamic NAT Concepts
• PAT یا NAT Overload
• Inside Local
• Inside Global
• NAT Inside و Outside
• NAT Translation Table
• عیب‌یابی Translation

آموزش ACL برای کنترل ترافیک شبکه Cisco

Access Control List برای Permit یا Deny کردن ترافیک براساس Source، Destination، Protocol و Port استفاده می‌شود. طراحی اشتباه ACL می‌تواند باعث قطع سرویس‌های مهم شود؛ به همین دلیل ترتیب Ruleها اهمیت زیادی دارد.

پیکربندی Standard و Extended ACL

• Standard ACL
• Extended ACL
• Named ACL
• Wildcard Mask
• Permit و Deny
• Inbound و Outbound
• Implicit Deny
• ترتیب ACEها
• ثبت Hit و بررسی Match
• عیب‌یابی ACL

سناریوی محدود کردن دسترسی Guest Network

در یک پروژه واقعی، کاربران Guest باید امکان دسترسی به اینترنت داشته باشند اما نباید بتوانند به Serverها، سیستم‌های مالی یا Management VLAN دسترسی پیدا کنند. هنرجو با طراحی ACL مناسب این Policy را پیاده‌سازی و سپس صحت آن را تست می‌کند.

آموزش امنیت Router و Switchهای Cisco

امنیت شبکه نباید پس از تکمیل طراحی به تجهیزات اضافه شود. Network Hardening باید از زمان راه‌اندازی Switch و Router در نظر گرفته شود.

Hardening تجهیزات Cisco برای شبکه سازمانی

• استفاده از SSH به‌جای Telnet
• استفاده از Credential مناسب برای Management
• AAA Concepts
• مدیریت دسترسی Administrative
• Port Security
• Shutdown کردن Portهای بلااستفاده
• DHCP Snooping
• Dynamic ARP Inspection
• BPDU Guard
• Management ACL
• Syslog و Logging
• NTP و Time Synchronization
• Backup منظم Configuration

آموزش VPN برای اتصال امن شعب و کاربران Remote

VPN برای ایجاد ارتباط امن روی شبکه‌های غیرقابل اعتماد مانند اینترنت استفاده می‌شود. در دوره‌های پیشرفته Cisco، هنرجو با معماری Tunnel و نحوه عیب‌یابی ارتباطات رمزگذاری‌شده آشنا می‌شود.

شناخت Site-to-Site و Remote Access VPN

• VPN Tunnel
• IPsec
• IKE
• Encryption
• Authentication
• Site-to-Site VPN
• Remote Access VPN
• Split Tunneling
• Routing داخل Tunnel
• Interesting Traffic Concepts
• عیب‌یابی مراحل برقراری VPN

آموزش Wireless Cisco برای شبکه‌های سازمانی

در بسیاری از شرکت‌ها بخش قابل توجهی از کاربران از طریق WLAN به شبکه متصل هستند. به همین دلیل مهندس شبکه باید علاوه بر Switching و Routing، اصول Wireless Networking را نیز بداند.

شناخت Access Point و Wireless Controller

• Access Point
• Wireless LAN Controller
• SSID و BSSID
• فرکانس‌های 2.4GHz، 5GHz و 6GHz
• Channel Planning
• Channel Width Concepts
• RF Interference
• WPA2 و WPA3
• Enterprise Authentication
• Guest Wireless
• Roaming Concepts
• Wireless Troubleshooting

آموزش QoS برای ترافیک Voice و Video

سرویس‌هایی مانند VoIP و Video Conference نسبت به Delay، Jitter و Packet Loss حساس هستند. Quality of Service برای شناسایی، علامت‌گذاری و مدیریت بهتر انواع ترافیک استفاده می‌شود.

Classification و Marking در QoS شبکه

• Bandwidth
• Latency
• Jitter
• Packet Loss
• Classification
• Marking
• DSCP
• Queuing
• Congestion Management
• Policing
• Shaping

آموزش مانیتورینگ تجهیزات Cisco قبل از وقوع قطعی

مهندس شبکه حرفه‌ای نباید تنها پس از تماس کاربران متوجه خرابی شود. Routerها، Switchها، لینک‌های WAN و سرویس‌های اصلی باید مانیتور شوند تا افزایش Error، مصرف Bandwidth یا Down شدن Interface سریع‌تر شناسایی شود.

آموزش SNMP، Syslog، NetFlow و Telemetry

• SNMP
• Syslog
• NetFlow
• Model-Driven Telemetry Concepts
• Interface Monitoring
• CPU Monitoring
• Memory Monitoring
• Bandwidth Utilization
• Packet Error Monitoring
• Alerting
• Configuration Change Monitoring
• Baseline سازی رفتار شبکه

آموزش عیب‌یابی Cisco با روش مرحله‌ای

یکی از مهم‌ترین مهارت‌های بازار کار شبکه، Troubleshooting است. دانستن صدها Command بدون توانایی تحلیل خروجی آن‌ها ارزش محدودی دارد. در کلاس، هنرجو باید یاد بگیرد قبل از هر تغییر، Evidence جمع‌آوری کند.

مراحل استاندارد Troubleshooting شبکه

1. مشکل و دامنه اثر آن را مشخص کنید.
2. بررسی کنید مشکل برای یک Client است یا چند کاربر.
3. وضعیت Power، کابل و Link را بررسی کنید.
4. Interface Status را کنترل کنید.
5. Error Counter، Speed و Duplex را بررسی کنید.
6. VLAN مربوط به Port را کنترل کنید.
7. Trunk و Allowed VLAN را بررسی کنید.
8. IP Address و Subnet Mask را کنترل کنید.
9. Default Gateway را تست کنید.
10. ARP و MAC Table را بررسی کنید.
11. Routing Table را تحلیل کنید.
12. OSPF یا سایر Routing Protocolها را بررسی کنید.
13. ACL و Firewall Policy را کنترل کنید.
14. NAT Translation را بررسی کنید.
15. Ping و Traceroute انجام دهید.
16. Syslog و Interface Counterها را مشاهده کنید.
17. پس از پیدا کردن Root Cause تغییر لازم را انجام دهید.
18. ارتباط را مجدداً End-to-End تست کنید.
19. علت و روش رفع مشکل را مستندسازی کنید.

تفکیک خرابی Configuration از ایراد سخت‌افزاری تجهیزات شبکه

همه مشکلات شبکه نرم‌افزاری نیستند. خرابی Power Supply، Port Ethernet، ماژول SFP، مدار PoE یا بخش تغذیه Switch و Router نیز می‌تواند باعث Link Flap، خاموشی یا از دست رفتن تعدادی از Portها شود. آشنایی با روند تعمیر سوئیچ و روتر کمک می‌کند تفاوت ایراد Configuration با خرابی واقعی سخت‌افزار را بهتر تشخیص دهید.

سناریوی عیب‌یابی ارتباط بین دو VLAN

فرض کنید Clientهای VLAN 20 یکدیگر را Ping می‌کنند، اما به Server داخل VLAN 30 دسترسی ندارند. در این حالت موارد زیر باید به‌ترتیب بررسی شوند:

• Access VLAN کاربران
• Trunk بین Switchها
• Allowed VLAN
• SVI یا Gateway هر VLAN
• Inter-VLAN Routing
• Routing Table
• ACL
• Firewall روی Server
• Return Route

سناریوی عیب‌یابی OSPF Neighbor

اگر دو Router به OSPF Neighbor تبدیل نشوند، تغییر دادن تصادفی Configuration روش درستی نیست. ابتدا باید پارامترهایی که روی تشکیل Adjacency اثر دارند بررسی شوند.

• IP Address و Subnet
• OSPF Area
• Interface Participation
• Passive Interface
• Hello و Dead Timer
• Authentication در صورت استفاده
• Network Type
• MTU در سناریوهای مربوط
• Neighbor State
• Logهای مرتبط

ابزارهای کاربردی برای عیب‌یابی شبکه Cisco

آموزش CCNA برای ورود حرفه‌ای به شبکه Cisco

CCNA 200-301 مسیر Associate عمومی Cisco برای یادگیری اصول شبکه است. مباحث این دوره محدود به Routing و Switching سنتی نیست و موضوعاتی مانند Security Fundamentals، Wireless، IP Services و Automation and Programmability نیز در آن اهمیت دارند.

سرفصل‌های کلیدی CCNA برای بازار کار

• Network Fundamentals
• Network Access
• IP Connectivity
• IP Services
• Security Fundamentals
• Automation and Programmability
• IPv4 و IPv6
• VLAN و Trunk
• STP و EtherChannel
• Static Routing
• OSPF
• ACL و NAT
• Wireless Fundamentals
• Network Troubleshooting

آموزش CCNP Enterprise برای شبکه‌های سازمانی پیشرفته

پس از کسب مهارت در سطح CCNA، افرادی که می‌خواهند وارد طراحی، پیاده‌سازی و Troubleshooting شبکه‌های Enterprise شوند می‌توانند مسیر CCNP Enterprise را دنبال کنند.

در این سطح، انتظار می‌رود هنرجو Routing و Switching را به شکل عمیق‌تری تحلیل کند و با موضوعاتی مانند Infrastructure، Virtualization، Network Assurance، Security و Automation آشنا باشد.

آموزش ENCOR برای هسته شبکه Enterprise

350-401 ENCOR آزمون Core مسیر CCNP Enterprise است و موضوعات اصلی شبکه‌های سازمانی را پوشش می‌دهد.

• Dual-Stack Architecture
• Enterprise Infrastructure
• Virtualization
• Network Assurance
• Security
• Automation
• Software-Defined Networking
• Overlay و Underlay Concepts

آموزش ENARSI برای Routing و Troubleshooting پیشرفته

300-410 ENARSI یکی از مسیرهای تخصصی مهم CCNP Enterprise برای افرادی است که قصد دارند در Advanced Routing و Troubleshooting عمیق‌تر شوند.

• Advanced Layer 3 Technologies
• OSPF پیشرفته
• EIGRP در محیط‌های موجود
• BGP
• Route Redistribution
• Route Filtering
• VPN Technologies
• Infrastructure Security
• Infrastructure Services
• Infrastructure Automation
• Advanced Troubleshooting

آموزش CCIE Enterprise Infrastructure برای سطح Expert

CCIE Enterprise Infrastructure برای متخصصانی طراحی شده است که تجربه قابل توجهی در طراحی و مدیریت شبکه‌های پیچیده دارند. در این سطح فقط حفظ Syntax دستورات کافی نیست و مهارت Troubleshooting زیر فشار زمانی اهمیت زیادی دارد.

مهارت‌های موردنیاز در مسیر CCIE Enterprise

• Enterprise Routing
• Enterprise Switching
• Software-Defined Infrastructure
• Network Assurance
• Infrastructure Security
• Automation
• Virtualization
• Advanced Troubleshooting
• تحلیل Dependency بین سرویس‌ها

آموزش Cybersecurity Cisco با ساختار جدید مدارک امنیت

عبارت CCNA Security همچنان در جست‌وجوهای قدیمی دیده می‌شود، اما Certification تاریخی CCNA Security سال‌هاست بازنشسته شده است. در ساختار جدید Cisco، مسیر Associate امنیت با عنوان CCNA Cybersecurity و مسیر حرفه‌ای‌تر با عنوان CCNP Cybersecurity شناخته می‌شود.

مهارت‌های مهم Cisco Cybersecurity

• Security Concepts
• Network Security
• Security Monitoring
• Host-Based Analysis
• Network Intrusion Analysis
• Security Policies
• Secure Access
• Network Segmentation
• Threat Detection
• Incident Analysis

آموزش Service Provider برای شبکه‌های ISP

مسیر Service Provider برای افرادی مناسب است که روی شبکه اپراتورها، ISPها، Backbone، MPLS و سرویس‌های WAN کار می‌کنند. عبارت قدیمی CCNA Service Provider دیگر Certification فعال Associate نیست، اما مسیر Service Provider در سطوح حرفه‌ای Cisco ادامه دارد.

یادگیری BGP، MPLS و Segment Routing

• Service Provider Architecture
• BGP
• IS-IS
• MPLS
• Segment Routing
• QoS
• VPN Services
• High Availability
• Network Automation
• Service Provider Troubleshooting

آموزش MPLS برای شبکه‌های Service Provider

MPLS امکان Forwarding مبتنی بر Label را فراهم می‌کند و یکی از فناوری‌های مهم در شبکه‌های Service Provider و سرویس‌های VPN اپراتوری است.

شناخت Label Switching و MPLS Layer 3 VPN

• Label
• Label Switching
• LER و LSR
• LDP Concepts
• Provider Edge
• Provider Router
• Customer Edge
• VRF
• Route Distinguisher Concepts
• MP-BGP
• Layer 3 VPN

آموزش Cisco Catalyst SD-WAN برای شبکه گسترده

Cisco Catalyst SD-WAN برای مدیریت متمرکز WAN، اجرای Policy، Segmentation، مشاهده وضعیت لینک‌ها و انتخاب هوشمند مسیر براساس نیاز برنامه‌ها استفاده می‌شود.

این فناوری به‌خصوص در سازمان‌هایی با شعب متعدد، چند ISP، لینک MPLS و Internet WAN اهمیت دارد.

شناخت معماری SD-WAN و Overlay Network

• SD-WAN Architecture
• Management Plane
• Control Plane
• Data Plane
• Underlay Network
• Overlay Network
• WAN Edge
• Application-Aware Routing
• Centralized Policy
• Segmentation
• Security
• Monitoring
• Troubleshooting

آموزش Cisco ACI برای شبکه دیتاسنتر

Cisco Application Centric Infrastructure یا ACI یک معماری Policy-Based برای مدیریت شبکه دیتاسنتر است. در این معماری مفاهیمی مانند Fabric، Tenant، EPG و Contract اهمیت زیادی دارند.

شناخت Spine، Leaf و Policy در ACI

• Spine و Leaf
• ACI Fabric
• APIC Controller
• Tenant
• VRF
• Bridge Domain
• Application Profile
• Endpoint Group
• Contract
• Policy-Based Management

عیب‌یابی Endpoint و Contract در Cisco ACI

در سطح تخصصی، صرفاً ساخت Tenant یا EPG کافی نیست. هنرجو باید بتواند Endpoint Learning، Policy، Contract، Routing و Connectivity داخل Fabric را بررسی و علت قطع ارتباط را پیدا کند.

آموزش Network Automation برای مهندس شبکه نسل جدید

مدیریت صدها Switch و Router فقط با ورود دستی به CLI روشی مقیاس‌پذیر نیست. Network Automation امکان استانداردسازی Configuration، کاهش خطای انسانی، Validation شبکه و اجرای عملیات تکراری را فراهم می‌کند.

یادگیری Python، API، Ansible و Terraform برای شبکه

• Python Fundamentals
• Data Structures
• JSON
• YAML
• REST API
• HTTP Methods
• Authentication در API
• NETCONF
• RESTCONF
• YANG
• Ansible
• Terraform
• Git
• Infrastructure as Code
• Configuration Validation

آموزش CCNA Automation برای ترکیب شبکه و برنامه‌نویسی

مسیر CCNA Automation برای افرادی مناسب است که می‌خواهند دانش Networking را با Software Development، API و Automation ترکیب کنند. در این حوزه، متخصص شبکه فقط مصرف‌کننده CLI نیست و می‌تواند برای مدیریت Infrastructure از ابزارهای برنامه‌پذیر استفاده کند.

مهارت‌های اصلی CCNA Automation

• Software Development Fundamentals
• Understanding APIs
• Application Deployment
• Application Security
• Scripting
• Unit Testing Concepts
• Workflow Automation
• Infrastructure Automation
• Infrastructure as Code

آموزش CCNP Automation برای اتوماسیون در مقیاس Enterprise

CCNP Automation در سطح Professional روی طراحی، توسعه و مدیریت سیستم‌های Automation در محیط‌های بزرگ‌تر تمرکز دارد. موضوعاتی مانند Infrastructure as Code، Operations، CI/CD و طراحی Automation Workflow در این سطح اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

کاربرد AI و Automation در عملیات شبکه

• Configuration Automation
• Network Validation
• Telemetry
• Log Analysis
• Infrastructure as Code
• CI/CD
• Automated Testing
• Network Agents
• AI-Assisted Operations
• Automated Troubleshooting
• Change Validation

آموزش Packet Tracer برای تمرین Cisco از صفر

Cisco Packet Tracer ابزار مناسبی برای شروع تمرین CCNA و ساخت سناریوهای مقدماتی Routing و Switching است. هنرجو می‌تواند بدون نیاز به خرید تجهیزات متعدد، Topology بسازد و Configurationهای مختلف را آزمایش کند.

ساخت Lab عملی CCNA در Packet Tracer

• اضافه کردن Router و Switch
• طراحی Topology
• اتصال Interfaceها
• تنظیم IPv4 و IPv6
• ساخت VLAN
• Trunk Configuration
• STP
• EtherChannel
• Inter-VLAN Routing
• Static Routing
• OSPF
• DHCP
• NAT
• ACL
• Wireless

آموزش GNS3، EVE-NG و CML برای Labهای پیشرفته

برای سناریوهای سطح CCNP و CCIE می‌توان از محیط‌هایی مانند GNS3، EVE-NG، PNETLab و Cisco Modeling Labs یا CML استفاده کرد. این ابزارها امکان ساخت Topologyهای پیچیده‌تر و ترکیب چند نوع Network Appliance را فراهم می‌کنند.

ساخت سناریوی Enterprise چندلایه

• Multi-Area OSPF Lab
• BGP Lab
• Redundancy Lab
• VPN Lab
• WAN Lab
• Automation Lab
• Network Monitoring Lab
• Failure Simulation
• Advanced Troubleshooting

برای هنرجویانی که علاوه بر Configuration شبکه به شناخت ساختار سخت‌افزاری Router، Switch، Modem و تجهیزات PoE علاقه دارند، صفحه آموزش تعمیرات شبکه مسیر مکمل مناسبی برای یادگیری عیب‌یابی الکترونیکی تجهیزات شبکه است.

آموزش اینترنت اشیا با Cisco Packet Tracer

Packet Tracer علاوه بر Routing و Switching امکان ساخت سناریوهای ساده Internet of Things یا IoT را نیز فراهم می‌کند. این بخش برای درک ارتباط Sensor، Gateway، Wireless Network و Automation Rules مناسب است.

شبیه‌سازی Smart Home و تجهیزات IoT

• IoT Device
• Sensor
• Actuator
• Home Gateway
• Wireless Connectivity
• Registration Server Concepts
• Automation Rules
• Remote Control
• IoT Security Concepts

پروژه عملی طراحی شبکه Enterprise با تجهیزات Cisco

برای تثبیت مطالب، هنرجو باید یک شبکه سازمانی را از مرحله Requirement Gathering تا طراحی، Configuration، Monitoring و Troubleshooting اجرا کند.

مراحل طراحی شبکه Cisco برای یک سازمان چند واحدی

1. بررسی نیازهای کاربران و سرویس‌ها
2. تهیه Logical Network Diagram
3. تهیه Physical Network Diagram
4. طراحی IP Address Plan
5. Subnetting و VLSM
6. طراحی VLANها
7. تفکیک User، Server، Voice و Guest Network
8. انتخاب Access و Distribution Layer
9. تنظیم Access Portها
10. راه‌اندازی Trunk
11. طراحی STP Root
12. راه‌اندازی EtherChannel
13. Inter-VLAN Routing
14. راه‌اندازی Static و Default Route
15. پیاده‌سازی OSPF
16. راه‌اندازی DHCP
17. راه‌اندازی NAT
18. ساخت ACL
19. طراحی Wireless Network
20. فعال‌سازی SSH
21. راه‌اندازی NTP و Syslog
22. تنظیم Monitoring
23. اعمال Hardening
24. Backup از Configurationها
25. تست Redundancy
26. ایجاد Failure Scenario
27. Troubleshooting
28. مستندسازی نهایی شبکه

سناریوی نهایی دوره Cisco برای سنجش مهارت واقعی

در پروژه نهایی بهتر است هنرجو بدون راهنمای قدم‌به‌قدم یک شبکه شامل دفتر مرکزی و چند شعبه را طراحی کند و سپس چند ایراد عمدی در شبکه ایجاد شود.

اجرای شبکه سازمانی از طراحی تا Troubleshooting

1. طراحی Headquarters و دو Branch
2. طراحی IP Plan
3. ساخت VLANهای سازمانی
4. پیاده‌سازی Management VLAN
5. تنظیم Trunk و EtherChannel
6. انتخاب STP Root
7. راه‌اندازی Inter-VLAN Routing
8. پیکربندی OSPF بین Routerها
9. راه‌اندازی DHCP
10. تنظیم NAT اینترنت
11. ساخت ACL برای Guest Network
12. راه‌اندازی Wireless
13. فعال‌سازی SSH
14. تنظیم NTP
15. ارسال Log به Syslog Server
16. راه‌اندازی Monitoring
17. Backup تنظیمات
18. قطع یکی از Uplinkها و بررسی Failover
19. ایجاد VLAN Mismatch
20. ایجاد خطای OSPF
21. ایجاد Route اشتباه
22. عیب‌یابی توسط هنرجو
23. تهیه مستند نهایی شبکه

مقایسه مسیرهای Cisco برای انتخاب دوره مناسب

بازار کار Cisco و موقعیت‌های شغلی متخصص شبکه

یادگیری Cisco می‌تواند پایه ورود به بخش‌های مختلف شبکه، زیرساخت، NOC، دیتاسنتر و امنیت باشد. با این حال در استخدام، داشتن مدرک بدون توانایی عملی Configuration و Troubleshooting کافی نیست.

مشاغل مرتبط با آموزش Cisco

• کارشناس شبکه
• Network Support Engineer
• Network Administrator
• NOC Engineer
• Network Engineer
• Enterprise Network Engineer
• Wireless Network Engineer
• Network Security Engineer
• Service Provider Engineer
• Network Automation Engineer
• Data Center Network Engineer
• Network Infrastructure Specialist

چک‌لیست مهارت هنرجو بعد از دوره Cisco

• می‌توانم ساختار یک شبکه LAN و WAN را تحلیل کنم.
• می‌توانم IPv4 و IPv6 را پیکربندی کنم.
• می‌توانم Subnetting و VLSM انجام دهم.
• می‌توانم Cisco IOS را مدیریت کنم.
• می‌توانم VLAN طراحی و پیاده‌سازی کنم.
• می‌توانم Trunk را تنظیم و عیب‌یابی کنم.
• می‌توانم STP Root و Port Role را تحلیل کنم.
• می‌توانم EtherChannel راه‌اندازی کنم.
• می‌توانم Inter-VLAN Routing پیاده‌سازی کنم.
• می‌توانم Static Route و Default Route بنویسم.
• می‌توانم OSPF را راه‌اندازی و Troubleshoot کنم.
• می‌توانم Routing Table را تحلیل کنم.
• می‌توانم DHCP و DHCP Relay را راه‌اندازی کنم.
• می‌توانم NAT و PAT را تنظیم کنم.
• می‌توانم Standard و Extended ACL طراحی کنم.
• می‌توانم تجهیزات را با SSH مدیریت کنم.
• می‌توانم Errorهای Interface را بررسی کنم.
• می‌توانم مشکلات VLAN و Routing را پیدا کنم.
• می‌توانم Network Diagram طراحی کنم.
• می‌توانم یک IP Address Plan تهیه کنم.
• با BGP و شبکه‌های Enterprise آشنا هستم.
• مفاهیم VPN و Security را می‌شناسم.
• با Wireless Networking آشنا هستم.
• با SNMP، Syslog و NetFlow آشنا هستم.
• با Network Automation و API آشنا هستم.
• می‌توانم قبل و بعد از Change وضعیت شبکه را Validate کنم.

روش عملی یادگیری Cisco بدون حفظ کردن Command

بهترین روش یادگیری Cisco ترکیبی از مطالعه مفهومی، Configuration، مشاهده خروجی دستگاه، ایجاد خطای عمدی و Troubleshooting است. اگر هنرجو فقط Labهای سالم را اجرا کند، هنگام برخورد با شبکه خراب تجربه کافی برای تشخیص مشکل نخواهد داشت.

برنامه تمرینی برای یادگیری Routing و Switching

• هر مبحث را ابتدا از نظر مفهومی یاد بگیرید.
• Topology کوچک و قابل فهم طراحی کنید.
• Configuration را خودتان از صفر انجام دهید.
• با Show Commandها وضعیت صحیح شبکه را مشاهده کنید.
• از Configuration سالم Backup بگیرید.
• یک خطای عمدی ایجاد کنید.
• قبل از مشاهده جواب، مشکل را Troubleshoot کنید.
• دلیل خرابی را یادداشت کنید.
• پس از رفع مشکل شبکه را مجدداً تست کنید.
• در مرحله بعد Topology را بزرگ‌تر و پیچیده‌تر کنید.

روش تمرین OSPF برای یادگیری واقعی

هنگام یادگیری OSPF فقط Commandها را وارد نکنید. ابتدا Neighbor سالم ایجاد کنید و خروجی‌های مربوط را مشاهده کنید. سپس Area یکی از Routerها را تغییر دهید، Passive Interface ایجاد کنید یا پارامترهای مرتبط با Neighbor Formation را عمداً اشتباه تنظیم کنید و ببینید State و Logها چگونه تغییر می‌کنند.

همین روش در VLAN، Trunk، STP، EtherChannel، ACL، NAT، BGP و VPN باعث می‌شود Configuration و Troubleshooting هم‌زمان یاد گرفته شوند.

خروجی دوره آموزش Cisco برای ورود به پروژه واقعی شبکه

پس از طی کردن مسیر آموزشی، هدف این است که هنرجو بتواند یک شبکه را فقط از روی چند دستور آماده اجرا نکند، بلکه ابتدا نیاز سازمان را تحلیل کند، Topology و IP Plan بسازد، تجهیزات را Configuration کند و سپس سرویس‌ها را End-to-End تست کند.

در سطح بالاتر باید بتواند تغییرات شبکه را مستند کند، Configuration Backup داشته باشد، Monitoring راه‌اندازی کند و هنگام بروز خرابی با استفاده از داده‌هایی مانند Routing Table، MAC Address Table، ARP Table، OSPF Neighbor، Interface Counter، Syslog و Packet Capture علت اصلی مشکل را مشخص کند.